Prawo do pieniędzy zmarłej babci

Przykłady

Pani Irena przez wiele lat opiekowała się swoją schorowaną mamą, z którą mieszkała w tym samym domu. Gdy mama zmarła, w banku znajdowały się środki na lokacie, które córka wcześniej pomagała zakładać i odnawiać. Mama nie zostawiła testamentu, a do spadku zgłosili się również dwaj bracia pani Ireny, którzy przez ostatnie lata praktycznie nie utrzymywali kontaktu z matką. Pani Irena była przekonana, że skoro to ona dbała o finanse mamy, a nawet do niektórych lokat dopłacała z własnych oszczędności, to przysługują jej pieniądze po śmierci matki. Jednak sąd, działając według przepisów o dziedziczeniu ustawowym, podzielił spadek po równo między rodzeństwo, nie biorąc pod uwagę osobistego zaangażowania córki. Pani Irena odzyskała część swoich pieniędzy dopiero w osobnym postępowaniu o zwrot nakładów.

Pan Wojciech przez ostatnie lata życia swojej babci był jej głównym opiekunem – robił zakupy, opłacał rachunki, odbierał rentę i organizował domowe sprawy. Babcia nie miała już sił chodzić do banku, więc wspólnie z wnukiem założyła lokatę oszczędnościową, zlecając bankowi, by w przypadku jej śmierci pieniądze przeszły na konto Wojciecha jako osoby uposażonej. Po śmierci babci jej córka (ciocia Wojciecha), która od lat nie odwiedzała matki, wystąpiła do banku o wypłatę połowy środków z konta. Bank odmówił, ponieważ na podstawie wskazania uposażonego pieniądze przeszły poza masą spadkową – zgodnie z prawem należały wyłącznie do Wojciecha i nie podlegały podziałowi w postępowaniu spadkowym.

Pani Krystyna przez kilkanaście lat mieszkała z babcią, która nie miała innych bliskich poza córką – matką Krystyny. Córka, mieszkając za granicą, rzadko kontaktowała się z babcią. Przed śmiercią babcia upoważniła wnuczkę do odbioru emerytury oraz dała jej pełnomocnictwo do dysponowania kontem. Po śmierci babci córka wróciła do Polski i domagała się połowy pieniędzy z konta. Krystyna, choć czuła się moralnie uprawniona do całości, musiała ustąpić – babcia nie sporządziła testamentu, a w umowie bankowej nie wskazała wnuczki jako osoby uposażonej. Bank wypłacił więc środki na podstawie aktu poświadczenia dziedziczenia, a Krystyna – mimo wieloletniej opieki – musiała podzielić się pieniędzmi z matką.

Podsumowanie

Po śmierci osoby bliskiej naturalne jest, że emocje mieszają się z kwestiami majątkowymi. Warto jednak pamiętać, że prawo spadkowe kieruje się konkretnymi zasadami – przede wszystkim dziedziczeniem ustawowym lub testamentem. Nawet jeśli przez lata opiekowaliśmy się zmarłą osobą, to bez odpowiednich zapisów w testamencie lub umowie z bankiem, nie mamy automatycznego prawa do jej oszczędności. Aby uniknąć sporów, dobrze jest wcześniej zadbać o jasne uregulowanie spraw finansowych, zwłaszcza w rodzinach, gdzie tylko jedna osoba przejmuje realną opiekę nad seniorem.

Oferta porad prawnych

Skorzystaj z naszej szybkiej i wygodnej porady prawnej online. Opisz swoją sprawę, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie rzetelną odpowiedź – jasno, konkretnie i bez zbędnego języka prawniczego. Pomagamy w sprawach spadkowych, rodzinnych, mieszkaniowych i wielu innych.