Wezwanie na sprawę spadkową osoby nieżyjącej - co zrobić?
• Data: 2026-02-28 • Autor: Małgorzata Zegarowicz-Sobuń
Niebawem odbędzie się sprawa spadkowa. Sąd wezwał na sprawę mojego nieżyjącego ojca. Przedmiotem postępowania spadkowego jest gospodarstwo rolne o pow. 7 ha. Po ojcu ustawowymi spadkobiercami jesteśmy ja i siostra. Czy powinniśmy się zgłosić na sprawę? Czy dostarczyć np. akt zgonu ojca? Czy można od razu wskazać nas jako spadkobierców, czy potrzebna będzie oddzielna sprawa spadkowa?
W postępowaniu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym spadkodawcy sąd zgodnie z art. 669 Kodeksu postępowania cywilnego (K.p.c.) wydaje postanowienie o stwierdzeniu nabycia spadku po przeprowadzeniu rozprawy, na którą wzywa wnioskodawcę oraz osoby mogące wchodzić w rachubę jako spadkobiercy ustawowi i testamentowi. Do kręgu takiego zapewne należy Pani ojciec.
Zapewnienie spadkowe
Zgodnie zaś z art. 670 K.p.c. – na sądzie ciąży obowiązek badania z urzędu, kto jest spadkobiercą. Szczególnym środkiem dowodowym w postępowaniu spadkowym jest zapewnienie spadkowe składane przez zgłaszającego się spadkobiercę, że nie ma innych spadkobierców. W zapewnieniu zgłaszający się powinien złożyć oświadczenie co do wszystkiego, co mu jest wiadome:
1) o istnieniu lub nieistnieniu osób, które wyłączałyby znanych spadkobierców od dziedziczenia lub dziedziczyłyby wraz z nimi;
2) o testamentach spadkodawcy.
Jeżeli zapewnienie nie było złożone albo jeżeli zapewnienie lub inne dowody nie będą uznane przez sąd za wystarczające, postanowienie w sprawie o stwierdzenie nabycia spadku może zapaść dopiero po wezwaniu spadkobierców przez ogłoszenie.
Pozwolę sobie zauważyć, że do wniosku o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym wnioskodawca jest zobowiązany dołączyć odpowiednie akty stanu cywilnego uczestników postępowania, które poświadczą ich stan cywilny. Jeżeli dany uczestnik nie żyje, to dołącza się akt zgonu takiej osoby. Jeżeli zmarły pozostawił po sobie spadkobierców, to wchodzą oni w jego miejsce i dziedziczą za niego. Również powinni być wskazani we wniosku. Nie wiem, jaka sytuacja miała miejsce w Pana przypadku, ale skoro sąd wzywa nieżyjącą osobę, to zapewne do wniosku o stwierdzenie spadku nie został dołączony akt zgonu takiej osoby. Tak więc, jeżeli sąd w postępowaniu spadkowym poweźmie wiadomość, że spadkobierca wskazany we wniosku nie żyje, to jego obowiązkiem jest poszukiwanie dalszych spadkobierców, chyba że występujący w sprawie spadkowej pozostali spadkobiercy złożą zapewnienie spadkowe o nieistnieniu innych spadkobierców i sąd da temu wiarę.
Ze wskazanych powyżej powodów oraz dla zabezpieczenia Państwa interesów wskazane byłoby udanie się na rozprawę wraz z aktem zgonu ojca.
Zobacz również: Procedura spadkowa krok po kroku
Zawieszenie postępowania spadkowego
Jeżeli nie zostało przeprowadzone postępowanie spadkowe po Pana ojcu, to – jak pokazuje praktyka – sąd zapewne zawiesi postępowanie do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia postępowania o stwierdzenie praw do spadku po Pana ojcu, aby wymienieni w postanowieniu sądu spadkobiercy mogli wstąpić do zawieszonego postępowania. Możliwość taka została zastrzeżona dla sądu w art. 177 § 1 pkt 1 K.p.c. i stanowi, że „sąd może zawiesić postępowanie z urzędu, jeżeli rozstrzygnięcie sprawy zależy od wyniku innego toczącego się postępowania cywilnego”.
Jest jeszcze możliwość transmisji, która oznacza, że jeżeli spadkobierca (transmitent) zmarł przed upływem terminu do złożenia oświadczenia o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku, nie złożywszy takiego oświadczenia, to oświadczenie o przyjęciu lub o odrzuceniu spadku może być złożone przez jego spadkobierców (transmitariuszy). Tym samym w sytuację prawną zmarłego spadkobiercy wchodzą jego spadkobiercy. Określa ją art. 1017 Kodeksu cywilnego.
Tak więc nawet w jednym postępowaniu możliwe jest stwierdzenie nabycia spadku po kilku spadkodawcach.
Zobacz również: Wezwanie spadkobierców przez ogłoszenie koszt
Przykłady
Wezwanie na sprawę dla nieżyjącego dziadka
Pani Marta otrzymała z sądu zawiadomienie o sprawie spadkowej po swojej prababci, która zmarła wiele lat temu. Ku jej zdziwieniu, wśród wezwanych na rozprawę widniał również jej dziadek – ojciec jej mamy – który zmarł ponad dekadę temu. Okazało się, że osoba składająca wniosek o stwierdzenie nabycia spadku nie załączyła do dokumentów aktu zgonu dziadka, co sprawiło, że sąd uznał go za potencjalnego uczestnika postępowania. Pani Marta razem z mamą udały się na rozprawę z odpowiednimi aktami zgonu oraz własnymi aktami urodzenia, wskazującymi ich pokrewieństwo. Złożyły zapewnienie spadkowe i zostały formalnie wprowadzone do sprawy jako spadkobierczynie zmarłego dziadka, który sam byłby spadkobiercą prababci.
Brak wcześniejszej sprawy spadkowej po ojcu
Pan Andrzej został wezwany na sprawę spadkową po swoim wujku. Ku jego zaskoczeniu, wśród wezwanych wymieniony był również jego ojciec, który zmarł kilka lat wcześniej. Nigdy wcześniej nie przeprowadzono sprawy spadkowej po ojcu pana Andrzeja, więc sąd formalnie nadal traktował go jako żyjącego spadkobiercę. Pan Andrzej przyniósł na rozprawę akt zgonu ojca i dowód swojego urodzenia, a sąd poinformował, że zanim postępowanie spadkowe po wuju będzie mogło być zakończone, konieczne będzie uprzednie przeprowadzenie sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po ojcu. Postępowanie zostało zawieszone do czasu rozstrzygnięcia tej kwestii.
Transmisja prawa do dziedziczenia
Pani Karolina otrzymała wezwanie na sprawę dotyczącą spadku po ciotce. Jednym z wezwanych był jej zmarły ojciec. Ojciec Karoliny zmarł miesiąc po ciotce, nie zdążywszy złożyć oświadczenia o przyjęciu lub odrzuceniu spadku. Sąd, po uzyskaniu informacji o jego śmierci oraz otrzymaniu aktu zgonu, wskazał, że Karolina jako córka zmarłego ma prawo w drodze transmisji złożyć oświadczenie spadkowe w jego imieniu. W toku rozprawy Karolina przedłożyła wymagane dokumenty oraz złożyła zapewnienie spadkowe, dzięki czemu została uznana za transmitariusza – osobę dziedziczącą po swoim ojcu prawo do spadku po ciotce.
Podsumowanie
Jeśli sąd wezwał na sprawę spadkową osobę, która już nie żyje, oznacza to najczęściej, że nie został dołączony jej akt zgonu lub nie przeprowadzono wcześniej postępowania spadkowego po tej osobie. W takiej sytuacji warto stawić się na rozprawie, zabierając ze sobą akt zgonu zmarłego oraz własne dokumenty potwierdzające pokrewieństwo. Niekiedy konieczne będzie najpierw przeprowadzenie odrębnej sprawy o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłym, zanim możliwe będzie dalsze procedowanie. Sąd może także dopuścić tzw. transmisję prawa do dziedziczenia. Dla zabezpieczenia interesów warto działać szybko i zadbać o komplet dokumentów.
Oferta porad prawnych
Potrzebujesz pomocy w sprawie spadkowej? Skorzystaj z porady prawnej online!
Nie wiesz, co zrobić, gdy sąd wezwał na sprawę spadkową osobę zmarłą? Masz wątpliwości, jak zgłosić się jako spadkobierca lub jakie dokumenty przygotować? Skontaktuj się z nami – przeanalizujemy Twoją sytuację i udzielimy jasnych, praktycznych wskazówek. Szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu.
Źródła:
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
2. Ustawa z dnia 17 listopada 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego - Dz.U. 1964 nr 43 poz. 296
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
prawnicy z dużym doświadczeniem
Zapytaj prawnika
