• Data: 2025-11-10 • Autor: Iryna Kowalczuk
Moja mama zmarła 3 lata temu. Ojciec poznał dwa miesiące po jej śmierci nową kobietę, a po 5 miesiącach ta kobieta z nim zamieszkała. Jest nas 4 rodzeństwa. Ja mieszkam za granicą, ale nadal jestem zameldowana w Polsce w domu rodziców. Ojciec twierdzi, że to jest jego krwawica i że nie mamy żadnego prawa do tego domu. Zabrał również moje łóżko i oddal dziecku tej nowej kobiety. Czy dom rodziców po śmierci matki rzeczywiście należy tylko do ojca? Co mogę z tym z robić?

Pani ojciec nie ma racji, bowiem jeżeli dom należał przed śmiercią Pani mamy zarówno do niej, jak i do Pani ojca, to po śmierci mamy należy się Pani część domu (jak również Pani rodzeństwu) jako spadek po mamie. Aby uregulować sprawy spadkowe po mamie i aby odziedziczyła Pani po niej spadek, należy przeprowadzić postępowanie spadkowe.
Wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po zmarłej może wnieść każdy ze spadkobierców, czyli albo Pani, albo któreś z Pani rodzeństwa. Sądem właściwym jest sąd rejonowy ostatniego miejsca zamieszkania zmarłej.
Wniosek o stwierdzenie nabycia spadku powinien zawierać:
Do wniosku powinny zostać dołączone następujące dokumenty:
Wniosek należy opłacić znakami opłaty sądowej lub przelewem w kwocie 50 zł.
Cała procedura stwierdzenia nabycia spadku kończy się wydaniem przez sąd postanowienia o stwierdzeniu nabycia spadku, w którym zostają ustalone udziały poszczególnych spadkobierców w spadku. Sąd na tym etapie nie dzieli jeszcze spadku między spadkobierców, a jedynie ustala, kto jest spadkobiercą i w jakiej części dziedziczy.
Po przeprowadzeniu sprawy spadkowej po mamie o odziedziczeniu po niej udziału we własności domu będzie Pani formalnie i zgodnie z prawem jego współwłaścicielem.
„Nowa kobieta, stare rany”
Anna mieszka w Norwegii, ale od urodzenia była zameldowana w domu rodzinnym w Polsce. Po śmierci jej mamy ojciec bardzo szybko związał się z inną kobietą, która po kilku miesiącach wprowadziła się do ich domu. Anna dowiedziała się, że jej pokój został oddany dziecku nowej partnerki ojca, a jej rzeczy – w tym rodzinne pamiątki – wyrzucone lub rozdane. Ojciec stanowczo twierdził, że cały dom należy do niego, bo „na to pracował całe życie”. Dopiero rozmowa z prawnikiem uświadomiła Annie, że jako córka zmarłej współwłaścicielki domu, ma pełne prawo do udziału w spadku – niezależnie od tego, czy mieszka za granicą, czy w Polsce. Wraz z rodzeństwem wszczęła postępowanie o stwierdzenie nabycia spadku po matce.
„Bez testamentu, ale nie bez prawa”
Po śmierci matki Marek i jego siostra nie byli pewni, czy mogą mieć jakiekolwiek roszczenia do domu, który był wspólnym majątkiem ich rodziców. Ojciec nie chciał rozmawiać o spadku – podkreślał, że to jego dom i dzieci „nie mają nic do gadania”. Gdy jednak siostra Marka ustaliła, że mama nie zostawiła testamentu, dowiedzieli się, że obowiązuje dziedziczenie ustawowe. Oznacza to, że dzieci automatycznie dziedziczą po zmarłym rodzicu, obok drugiego małżonka. Z pomocą prawnika złożyli wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku, co formalnie potwierdziło ich prawa – każdy z nich odziedziczył 1/5 udziału w domu.
„Gdy ojciec chce sprzedać dom”
Po śmierci mamy Doroty ojciec postanowił sprzedać dom rodzinny. Twierdził, że nikt nie ma prawa go zatrzymać, bo wszystko należy do niego. Dorota była zszokowana – w domu tym wychowała się wraz z trójką rodzeństwa, a ich mama była współwłaścicielką nieruchomości. Nikt nie przeprowadzał wcześniej sprawy spadkowej. Dorota skonsultowała się z prawnikiem i dowiedziała się, że ojciec nie może samodzielnie sprzedać domu, jeśli część należy do dzieci. Złożyła więc wniosek do sądu o stwierdzenie nabycia spadku po matce – po uzyskaniu postanowienia okazało się, że czwórka rodzeństwa łącznie posiada 50% udziałów w nieruchomości. Dzięki temu sprzedaż została wstrzymana, a ojciec musiał w końcu zacząć traktować dzieci jako współwłaścicieli.
Po śmierci jednego z rodziców dzieci – obok drugiego małżonka – dziedziczą jego majątek, w tym także udział w domu. Ojciec nie może samodzielnie rozporządzać całym domem, jeśli połowa należała do zmarłej matki. Aby zabezpieczyć swoje prawa, dzieci powinny jak najszybciej przeprowadzić postępowanie spadkowe. Tylko wtedy staną się formalnymi współwłaścicielami i będą miały realny wpływ na losy nieruchomości.
Skorzystaj z naszej porady prawnej online – szybko, wygodnie i bez wychodzenia z domu. Prześlij swoje pytanie, a doświadczony prawnik przygotuje dla Ciebie jasną i rzetelną odpowiedź, dopasowaną do Twojej sytuacji.
Masz wątpliwości co do spadku, współwłasności domu czy praw do majątku po zmarłym? Pomożemy Ci zrozumieć Twoje prawa i wskażemy konkretne kroki, jakie możesz podjąć.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika