• Data: 2026-02-17 • Autor: Iryna Kowalczuk
Czy dziedziczę spadek po bracie, który był kawalerem, nie miał dzieci, a jego rodzice nie żyją?

Poniżej postaram się wyjaśnić Panu wątpliwości związane z dziedziczeniem spadku po zmarłym bracie.
Kodeks cywilny (K.c.) w części dotyczącej spadków ustala reguły zarówno dziedziczenia ustawowego, jak i na podstawie testamentu.
Według art. 93 § 1 K.c. w pierwszej kolejności powołane są z ustawy do spadku dzieci spadkodawcy oraz jego małżonek; dziedziczą oni w częściach równych. Jednakże część przypadająca małżonkowi nie może być mniejsza niż jedna czwarta całości spadku.
Jeżeli dziecko spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego dzieciom (czyli wnukom spadkodawcy) w częściach równych. Przepis ten stosuje się odpowiednio do dalszych zstępnych.
W przypadku braku dzieci (zstępnych) spadkodawcy powołani są do spadku z ustawy jego małżonek i rodzice. W sytuacji braku dzieci i małżonka spadkodawcy cały spadek przypada jego rodzicom w częściach równych.
Jeżeli jedno z rodziców spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych.
Jeżeli którekolwiek z rodzeństwa spadkodawcy nie dożyło otwarcia spadku, pozostawiając zstępnych, udział spadkowy, który by mu przypadał, przypada jego zstępnym. Podział tego udziału następuje według zasad, które dotyczą podziału między dalszych zstępnych spadkodawcy.
Zobacz również: Spadek po bracie kawalerze
Te reguły dotyczą jedynie sytuacji, gdy spadkodawca nie pozostawił po sobie testamentu. W przeciwnym wypadku dziedziczenie następuje zgodnie z treścią rozrządzenia testamentowego.
Jak wynika z opisu sprawy, Pan, jako jedyny z rodzeństwa, odziedziczy cały spadek po śmierci zmarłego brata.
Zobacz również: Zachowek po bracie kawalerze
Pan Andrzej mieszkał w niewielkim mieście, a jego starszy brat, który nigdy się nie ożenił i nie miał dzieci, zmarł nagle, nie pozostawiwszy testamentu. Rodzice obydwu braci już nie żyli. Po śmierci brata, Pan Andrzej dowiedział się, że zgodnie z przepisami kodeksu cywilnego to właśnie on — jako jedyny żyjący brat zmarłego — dziedziczy cały majątek. W skład spadku wchodziło mieszkanie, samochód oraz niewielkie oszczędności. Po przeprowadzeniu postępowania spadkowego i przyjęciu spadku, Pan Andrzej stał się jedynym właścicielem majątku brata.
Pani Ewa była najmłodszą z trójki rodzeństwa. Jej brat zmarł bezpotomnie, a ich rodzice odeszli kilka lat wcześniej. Drugie z rodzeństwa, siostra Anna, zmarła przed bratem, pozostawiając jednak dwoje dorosłych dzieci. W tej sytuacji spadek został podzielony tak, że połowa przypadła Pani Ewie, a druga połowa – dzieciom zmarłej siostry, po jednej czwartej dla każdego. Choć początkowo Pani Ewa była przekonana, że odziedziczy wszystko, prawnik wyjaśnił jej, że zgodnie z ustawą dzieci zmarłej siostry wchodzą w jej miejsce i dziedziczą po wuju.
Pan Marek był jedynakiem, ale jego kuzynka próbowała podważyć jego prawo do dziedziczenia po zmarłym bracie ojca – czyli jego stryju. Brat ojca nie miał własnej rodziny, a jego rodzice (czyli dziadkowie Pana Marka) nie żyli. Sąd wyjaśnił, że skoro nie żyją ani rodzice zmarłego, ani jego rodzeństwo, ani ich zstępni, to dopiero w dalszej kolejności dziedziczą inni krewni — w tym przypadku siostrzenica, czyli kuzynka Pana Marka, mogła dziedziczyć tylko w braku bliższych spadkobierców. Ponieważ jednak Marek był wnukiem rodzeństwa zmarłego, okazało się, że to on dziedziczy cały spadek jako jedyny zstępny po stronie rodzeństwa.
Dziedziczenie po zmarłym bracie, który był kawalerem, nie miał dzieci i którego rodzice nie żyją, następuje według przepisów kodeksu cywilnego – o ile nie sporządził on testamentu. W takiej sytuacji spadek przypada rodzeństwu spadkodawcy w częściach równych, a jeśli któreś z nich nie żyje, jego udział przechodzi na jego dzieci. W przypadku braku rodzeństwa i ich zstępnych, spadek mogą otrzymać dalsi krewni. Warto w razie wątpliwości skonsultować sytuację z prawnikiem, aby ustalić dokładny krąg spadkobierców i uniknąć nieporozumień.
Jeśli masz wątpliwości związane z dziedziczeniem lub innymi sprawami spadkowymi, skorzystaj z naszej porady prawnej online. Szybko i wygodnie otrzymasz odpowiedź od doświadczonego prawnika — bez wychodzenia z domu. Opisz swoją sytuację, a my przeanalizujemy ją indywidualnie i wskażemy najlepsze rozwiązanie. Sprawdź, jak prosto możesz uzyskać pomoc prawną przez internet.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika