• Data: 2026-03-21 • Autor: Izabela Nowacka-Marzeion
Miesiąc temu zmarł mój brat zamieszkujący na stałe w Niemczech. Miał obywatelstwo polskie i niemieckie. Spadek po nim jest zadłużony. Brat był rozwiedziony, ale ma 2 dorosłych dzieci mieszkających w Polsce. Kiedy ja i siostra powinnyśmy odrzucić spadek po bracie w tej sytuacji? Ile mamy na to czasu i jak to zrobić?

Z opisu wynika, iż spadek otwarto po 17.08.2015 r., a więc zgodnie z przepisami unijnymi stosuje się prawo miejsca zwykłego pobytu spadkodawcy w chwili jego śmierci. Tu będą to Niemcy.
Odrzucenie spadku może nastąpić tylko w terminie 6 tygodni. Termin ten rozpoczyna się z chwilą, gdy spadkobierca uzyskał informację o nabyciu spadku oraz o przyczynie powołania do spadku. Brat był rozwiedziony i miał 2 dorosłych dzieci mieszkających w Polsce. To oni są spadkobiercami po bracie.
Dziedziczenie ustawowe w Niemczech następuje wedle szczepów. Dzieci dziedziczą w częściach równych, a każde z nich tworzy jeden szczep. Jeśliby nie dożyło otwarcia spadku, to udział spadkowy, jaki przypadałby na niego, przypada jego żyjącym zstępnym wedle tych samych zasad (§ 1924 BGB).
Jeżeli spadkodawca nie ma zstępnych. dziedziczą rodzice spadkodawcy, spadek przypada im po połowie. W braku jednego z nich spadek przypada jego zstępnym wedle zasady reprezentacji, a jeśli i oni nie żyją – drugiemu rodzicowi (§ 1925 BGB).
Dopóki dzieci nie odrzucą spadku – pozostali nie dochodzą do dziedziczenia. Dopiero po dorzuceniu spadku przez dzieci biegnie termin dla pozostałych spadkobierców 6 tygodni.
Nadto proszę pamiętać, że, co prawda, przepisy mówią o odrzuceniu spadku według prawa niemieckiego, ale niekoniecznie musi to działać na zobowiązania w Polsce. Powinno, bo taki był zamiar dyrektywy unijnej. Jednak dla pewności lepiej zrobić to w sądzie – jeśli już dojdziecie Państwo do dziedziczenia – po odrzuceniu spadku przez dzieci zmarłego, ewentualnie wnuków zmarłego.
Odrzucenie zadłużonego spadku po osobie zmarłej w Niemczech wymaga znajomości zarówno niemieckich przepisów, jak i terminów. Kluczowe jest ustalenie kolejności dziedziczenia oraz właściwego momentu rozpoczęcia biegu terminu na złożenie oświadczenia — który może wynosić sześć tygodni lub sześć miesięcy, w zależności od miejsca zamieszkania spadkobiercy. Warto działać szybko i skorzystać z możliwości złożenia oświadczenia przez polskiego notariusza, by skutecznie zabezpieczyć się przed przejęciem długów.
Jeśli znajdujesz się w podobnej sytuacji i potrzebujesz pomocy w sprawach spadkowych z elementem zagranicznym, skorzystaj z naszej porady prawnej online. Szybko przeanalizujemy Twoją sytuację, wyjaśnimy obowiązujące przepisy i pomożemy przygotować odpowiednie dokumenty, abyś mógł bezpiecznie i świadomie podjąć decyzję. Napisz do nas – pierwsza odpowiedź już w kilka godzin.
1. Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny - Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93
Nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania? Opisz nam swoją sprawę wypełniając formularz poniżej ▼▼▼ Zadanie pytania do niczego nie zobowiązuje.
Zapytaj prawnika - porady prawne online
Zapytaj prawnika